skip to Main Content
contact@klimaatschap.org

Introductie

Er is een energietransitie op komst, één die net zo radicaal is als kolen, olie en gas aan het begin van de Industriële Revolutie.

Auteur

Maurits Groen

Document

Dit artikel is met toestemming van de auteur overgenomen uit het boek “Drawdown”.

Energieopslag

Er is een energietransitie op komst, één die net zo radicaal is als kolen, olie en gas aan het begin van de Industriële Revolutie. Velen zullen de transformatie omschrijven in termen van de overstap van fossiele naar duurzame bronnen. Daar hebben ze gelijk in – dat wil zeggen: gedeeltelijk. De doorbraak komt er ook door de gespreide opslag van energie – de mogelijkheid om grote of kleine hoeveelheden energie die lokaal zijn geproduceerd, ter plaatse – op de plek waar je werkt of woont – op te slaan. Wanneer de opwarming van de aarde ‘de transformatie is die alles zal transformeren’, zoals Karen O’Brien, professor in sociologie en sociale geografie het noemde, dan zou gespreide energieopslag heel goed de transformatie die de energie-industrie transformeert’ kunnen worden.

Waar komt onze elektriciteit vandaan? Wanneer de stroom centraal wordt opgewekt in grote energiecentrales (gas, kolen, nucleair of waterkracht) gaat deze voor verspreiding eerst naar grote hoogspanningskabels die kriskras door het hele land gespannen zijn, om vervolgens in kleinere transformators terecht te komen die op hun beurt weer leveren aan regionale energienetwerken, om uiteindelijk in ons huis of op ons werk uit te komen. Een gespreid energiesysteem zet dit principe volkomen op zijn kop. In plaats van alleen maar passieve gebruikers te zijn, kunnen klanten nu zelf elektriciteit opwekken en die, als zij dat willen, ook verkopen aan het netwerk. Zij kunnen voorkomen dat er een generator nodig is om aan de vraag op de piekuren te voldoen en ze kunnen het netwerk veerkrachtiger maken door te voorkomen dat een plotselinge vraag naar energie een gedeeltelijke of algehele netwerkverstoring veroorzaakt.

De wind en de zon hebben hun eigen dagindeling en maken hun bijdrage aan het net daarmee nogal variabel. Dat is een serieuze uitdaging voor het energienetwerk dat nauwlettend de vraag en het aanbod op elkaar moet afstemmen. Het vermogen om snel om te schakelen naar een backup-voorziening in het geval van een netwerkstoring is van het grootste belang. Om tot gespreide energieopslag ofwel onafhankelijkheid van het netwerk te komen, is een betaalbare opslagmogelijkheid nodig. Tot nu toe waren batterijen onwaarschijnlijk duur, maar dat is aan het veranderen. Er zijn twee basismanieren van opslag: in een losstaande batterij of in elektrische voertuigen. De kosten voor opslag worden gemeten in de prijs per kWh. De kosten zijn gedaald van 1.200 dollar per kWh in 2009 naar 200 dollar in 2016. Bedrijven voorspellen nu binnen een paar jaar en verdere prijsdaling naar 50 dollar per kWh. Voor 1.200 dollar per kWh kun je overigens ook een 24 kWh opslagsysteem aanschaffen: dan krijg je er een gratis elektrische auto bij, de All-Electric Nissan LEAF.

Of het nu in een auto, een garage of in de kelder van een kantoorgebouw is, de gespreide opslag gaat sneller dan we verwachtten. Net zoals er in de afgelopen twintig jaar maar weinig bleek te kloppen van de voorspellingen over de kosten van zonne-energie, blijken nu ook de voorspellingen van de kosten van batterij-opslag er flink naast te zitten. In 2012 voorzag het wereldwijd opererende consultancy-bedrijf McKinsey & Company dat de batterijen in 2020 200 dollar per kWh zouden kosten, maar dat punt hadden Tesla en General Motors al in 2016 bereikt.

Tegen de huidige kostprijs zou een investering in de gespreide opslag van 500 miljard dollar de huishoudens en bedrijven in de VS een besparing opleveren van 4 biljoen dollar, het bedrag dat anders de komende dertig jaar in rekening wordt gebracht voor de levering op piekmomenten. Batterij kosten zouden gehalveerd kunnen worden in de komende vier jaar, wat een nog grotere besparing zou opleveren. Wanneer de opslag wordt gebruikt om duurzame energie betrouwbaarder, en zo gewilder te maken, zou dat een grote bijdrage leveren in de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen. Wanneer opslag alleen maar gebruikt wordt voor het opvangen van pieken in systemen die voornamelijk draaien op kolen, dan is de winst voor het klimaat vele malen kleiner.

Nog niet zo lang geleden was met de productie van zonnepanelen veel CO2-uitstoot gemoeid. Om aan alle glas, aluminium en gassen te komen en om de bakovens tot 1.980 graden Celsius te verwarmen was zoveel met kolen opgewekte stroom nodig, dat we zonnepanelen rustig ‘de verlengstukken van kolencentrales’ konden noemen. Vandaag de dag zijn de energiekosten om de panelen te maken een stuk lager. Met batterijen lijkt het dezelfde kant op te gaan: de kosten dalen snel en de methodes om de batterijen te maken vergen steeds minder energie. Wanneer dat het geval is, komt er een heel nieuw netwerk. Eén met de belofte veerkrachtiger en democratischer te zijn. Mogelijk gemaakt door sensoren, apps en software die nu nog uitgevonden moeten worden.

Impact

Het gespreid opslaan van energie is een essentiële, ondersteunende technologie voor veel oplossingen. Micro-netwerken, energieneutrale gebouwen en zonnepanelen op het dak zijn allemaal afhankelijk van, of worden geoptimaliseerd door, dergelijke opslagsystemen die het gebruik van duurzame energie faciliteren en de inzet van kolen, olie en gas een halt toeroepen. In welke mate gespreide opslag toepassing gaat vinden hangt af van setting – stad of platteland – waarin de systemen gebruikt gaan worden. Deze dynamiek is niet specifiek meegenomen in de berekeningen.

Back To Top
Feedback
Feedback
Suggesties? Laat het ons weten!
Volgende
Laat je e-mailadres achter. (niet verplicht)
Terug
Verzend
Dank voor je feedback!