skip to Main Content
contact@klimaatschap.org

Introductie

Het woord isolatie komt van het Latijnse woord ‘insula’ dat eiland betekent.

Auteur

Maurits Groen

Document

Dit artikel is met toestemming van de auteur overgenomen uit het boek “Drawdown”.

Isolatie

Het woord isolatie komt van het Latijnse woord ‘insula’ dat eiland betekent. En dat is, wanneer we het over warmte hebben, eigenlijk precies het doel van isolatie: van en ge- bouw een eiland maken. Warmte beweegt altijd van warme naar koelere gebieden, totdat het overal even warm is. Met deze eigenschap is het een uitdaging om gebouwen op een aangename temperatuur tussen de 19 en 26 graden Celsius te houden. In de zomer komt er warmte het huis in, waardoor airconditioners overuren moeten maken. In de koude maanden lekt de warmte weg naar koelere plekken, zoals onverwarmde zolders en kelders, door schoorstenen en door kieren langs ramen en deuren. Het resultaat: de verwarming moet nog harder werken. Om de binnenkomst van ongewenste warmte of het verlies van gewenste warmte te compenseren, zodat de binnentemperatuur aangenaam blijft, gebruiken we energie in de vorm van brandstof, zoals aardgas of elektriciteit. Volgens de U.S. Green Building Council is 25 tot 60 procent van de energie die nodig is om een kamer te koelen of te verwarmen, nodig om het verlies via luchtstromen goed te maken. Energie die dus simpelweg verspild wordt. Betere isolatie gaat de verplaatsing van warme lucht tegen. Zo besparen we energie en verminderen we de uitstoot van CO2.

Wat isolatie effectief maakt is dat het weerstand biedt aan warmte, of het nu gaat om warmte die materialen anders rechtstreeks doorgeleiden (denk aan ‘koudebruggen’ in gevels), warmte uit convectie (warmte die met de lucht circuleert), of warmteverlies door warmtestraling. De R-waarde is de meetlat voor thermische weerstand: hoe hoger de R-waarde, des te effectiever het isolatiemateriaal, dat onderling kan verschillen in soort, dikte, dichtheid en waar en hoe het in een gebouw is aangebracht. Idealiter is isolatiemateriaal aan alle kanten van het gebouw aangebracht, van vloeren en buitenmuren tot plafonds. Isolatie moet continu het effect van thermische overbrugging tegengaan, een ongewenste warmteoverdracht via andere bouwmaterialen, zoals bouten en dwarsbalken. Ook kieren en tocht doen afbreuk aan de isolatie, zodat ook die dus gedicht moeten worden.

Isolatie is een van de meest praktische en kosteneffectieve manieren om gebouwen energie-efficiënter te maken – zowel bij nieuwbouw als bij het aanpakken van oudere gebouwen die vaak matig geïsoleerd zijn. Tegen relatief lage kosten leidt isolatie vaak tot lagere energierekeningen, terwijl tegelijkertijd vocht wordt buiten gehouden en de luchtkwaliteit in het gebouw verbetert. Er bestaat een scala aan isolatiematerialen. Glaswol is de meest bekende, in dekenvorm of als losse vulling. Ook kunststofvezels zijn in die vormen beschikbaar. Dit geldt eveneens voor steenwol, een wolachtig materiaal dat gemaakt is van basalt of hoogovenslakken. Ook cellulose, teruggewonnen uit oud papier, wordt omgevormd tot isolatiemateriaal om holtes mee te vullen. Polystyreen isolatiemateriaal wordt gebruikt in de vorm van platen en schuim. Het is ook mogelijk natuurlijke vezels, denk aan hennep, schapenwol en stro, te kiezen. Nieuw is het gebruik van pluimvee-veertjes. Tegen stralingswarmte zijn speciale reflectieschermen ontwikkeld. Isolatiematerialen worden continu verbeterd, niet alleen om de prestaties ervan te verbeteren maar ook de productie ervan te verduurzamen.

De kracht van isolatie wordt optimaal benut in concepten als het ‘Passiefhuis’. Deze tamelijk rigoureuze bouwmethode en bouwnorm, aan het begin van de jaren negentig in Duitsland bedacht, is nadrukkelijk gericht op energiebesparing, liefst tot 90 procent vergeleken met conventionele methoden. Dit concept gaat uit van het luchtdicht verpakken van een gebouw, waarbij de binnenruimte onder, boven en aan de zijkanten wordt gescheiden van de buitenruimte. Het resultaat is een hermetisch afgesloten ‘blok’ waaruit geen warmte kan ontsnappen (zelfs niet wanneer er sneeuw ligt), en waarin op hete dagen geen warmte kan binnendringen. Sommige passiefhuizen zijn zo efficiënt, dat je ze kunt verwarmen met een hoeveelheid warmte vergelijkbaar met die uit een haarföhn. Het omhulsel van dergelijke huizen werkt als een thermosfles, dankzij dikke, super-geïsoleerde funderingen, muren en daken. Alle kieren, naden en scheuren zijn zorgvuldig afgedicht, koudebruggen zijn voorzien van isolatie, en in de ramen zit driedubbel glas van hoge kwaliteit. Doordat het de benodigde energie voor verwarming en koeling fors terug kan brengen, legt dit bouwconcept de basis voor een huis dat met ter plekke opgewekte, duurzame energie in zijn energiebehoefte kan voorzien en uiteindelijk energieneutraal is. Passiefhuizen kunnen gezien worden als de hoogste standaard voor isolatie, en niveau dat de meeste gebouwen niet op korte termijn zullen bereiken. Maar wanneer deze bouwwijze wordt aangemoedigd met financiële prikkels, strengere bouweisen op het gebied van energie-efficiëntie, en informatie over het voordeel dat je er zelf mee kunt behalen, kan isolatie van gebouwen en sleutelrol spelen in het verminderen van klimaatontwrichting.

Impact

Het isoleren van huizen is een kosteneffectieve oplossing om het energieverbruik voor verwarming en koeling omlaag te brengen. Indien 54% van de bestaande woningen isolatie krijgt, scheelt dat 8,3 gigaton aan emissies tegen en kostprijs van 3,7 biljoen dollar. Over een periode van dertig jaar zouden de besparingen neerkomen op 2,5 biljoen dollar. Omdat isolatiemaatregelen een levensduur hebben van honderd jaar of meer ligt een besparing van 4,2 biljoen dollar in het vooruitzicht over de gehele levensduur.

Back To Top
Feedback
Feedback
Suggesties? Laat het ons weten!
Volgende
Laat je e-mailadres achter. (niet verplicht)
Terug
Verzend
Dank voor je feedback!