skip to Main Content
contact@klimaatschap.org

Urgentie

Urgentie

“In 1958 begon atmosferisch chemicus Charles Keeling op Mauna Loa, een gigantische vulkaankegel midden op het grootste eiland van Hawaii voor het eerst de hoeveelheid CO2 in de lucht te bemonsteren. Op 3200 meter hoogte houdt de verharde weg op en staat er het Mauna Loa observatorium. Keeling had gemerkt dat het meten van CO2 onderin de atmosfeer zinloos was. De niveaus schommelden daar voortdurend als gevolg van de uitlaatgassen van auto’s, de uitstoot van fabrieken, het effect van plantengroei etc. Keeling toonde met zijn metingen als eerste ter wereld aan dat de concentratie CO2 – zoals zich dat op grote hoogte door de hele atmosfeer vermengt – toeneemt, en wel in een zaagtandpatroon dat nu bekend staat als de “Keeling curve; waarschijnlijk de beroemdste klimaatgrafiek aller tijden. Charles Keeling stierf in 2005, en het past wel dat zijn inspanningen worden voortgezet door zijn zoon Ralph, van beroep ook atmosferisch chemicus. In 1958 was de CO2 315 parts per million (ppm), in 2013 bereikte het de 400 ppm.  Helaas blijft de concentratie toenemen. De meedogenloos opwaartse trend van de Keeling Curve kun je in real time volgen op Twitter, via @Keeling_curve. Het nut van de Keeling Curve is dat deze ons bij de les houdt. Hij omzeilt alle ruis en verwarring van het klimaat- en energiedebat. Van de vertraging is niets te zien, nergens gaat het even omlaag, als de weerslag van het naleven van het Kyotoprotocol, bijvoorbeeld laat staan na de ‘twee graden’- belofte van Kopenhagen in 2009 of het historische akkoord van Parijs in 2015”(blz. 23,24 Mark Lynas in Zes Graden)

Figuur 1. CO2 concentratie door het observatorium Mauna Loa Hawaii

De Verenigde Naties onderkennen de urgentie van het klimaatvraagstuk en hebben als antwoord een International Panel on Climate Change (IPCC) opgericht. Doel van deze organisatie is om objectieve wetenschappelijk informatie te leveren om de risico’s van de door de mens veroorzaakte klimaatverandering te begrijpen. Het IPCC doet zelf geen onderzoek maar duizenden wetenschappers en andere experts stellen op basis van vrijwilligheid rapporten op. De rapporten vormen dan de basis voor conferenties waar regeringsleiders afspraken maken om het probleem van de klimaatverandering op te lossen. Naast CO2 zijn o.a. ook de stoffen N2O en CH4 (de broeikasgassen) in staat om de warmte op aarde vast te houden waardoor de temperatuur in 2020 gemiddeld 1.25 graden hoger ligt dan voor de industriële revolutie. Deze hogere temperatuur heeft ernstige gevolgen voor het leven op aarde. O.a. extreme weersituaties, toename van bosbranden, verminderen van biodiversiteit, overstromingen, stijging van de zeespiegel waardoor eilanden en kuststreken in de problemen geraken.

Naast de VN komen nog vele andere organisaties als overheden en de wetenschappelijke wereld maar ook jongeren in beweging. Ruim 1800 lokale overheden en 140 regeringen, waaronder ook het Europese parlement in 2019 hebben een Klimaatnoodtoestand verklaring ondertekend waarin zij o.a. stellen dat de klimaatverandering bestaat en dat de maatregelen die wij tot nu nemen onvoldoende zijn om de gevolgen te voorkomen (Climate emergency declaration, 8 april 2021).

Op 5 november 2019 stelden meer dan 11.000 wetenschappers uit 153 landen in het tijdschrift Bioscience: “We verklaren duidelijk en ondubbelzinnig dat de planeet Aarde te maken heeft met een klimaatnoodsituatie”, en dat de mensheid “onvoorstelbaar lijden tegemoet gaat als gevolg van de klimaatcrisis” als er geen ingrijpende veranderingen komen in de mondiale samenleving (Climate crisis 11000 scientists warn of untold suffering, 26 maart 2021)

Een zeer belangrijke stem als het gaat over de urgentie en het aanpakken van de klimaatverandering zijn de jongeren. Zij zullen immers leven in een tijd dat de gevolgen van de veranderingen steeds duidelijker en heftiger op gaan treden. De toentertijd 15-jarige Zweedse Greta Thunberg hield in augustus 2018 voor het Zweedse parlement een schoolstaking die wereldwijd de aandacht trok. Zij werd de stem van haar generatie toen zij enkele weken later de wereldleiders op een klimaattop in Polen toesprak.

“Onze samenleving wordt opgeofferd voor een kleine groep mensen die heel veel geld willen verdienen. Onze biosfeer wordt opgeofferd zodat rijke mensen in landen zoals het mijne in luxe kunnen leven. Velen moeten lijden om de luxe van de weinigen te bekostigen. In 2078 vier ik mijn 75ste verjaardag. Als ik dan kinderen heb, zijn ze die dag misschien bij mij. Misschien vragen ze me dan naar u. Misschien vragen ze dan waarom u niet hebt ingegrepen toen er nog tijd was. U zegt dat u bovenal van uw kinderen houdt. Toch ontneemt u hun hun toekomst waar ze zelf bijstaan. Tot u zich gaat richten op wat er moet gebeuren in plaats van op wat er politiek gezien mogelijk is, is er geen hoop. We kunnen een crisis niet oplossen zonder te erkennen dat er sprake is van een crisis. We moeten de fossiele brandstoffen in de grond houden en ons concentreren op wat rechtvaardig is. Als het zo moeilijk is om oplossingen te vinden binnen het systeem, moeten we het systeem zelf misschien veranderen. We zijn hier niet om wereldleiders om medeleven te smeken. In het verleden hebt u ons genegeerd en dat zult u nu weer doen. We raken door onze smoesje heen en de tijd dringt. Wij zijn hier om u te laten weten dat er dingen gaan veranderen, of u dat nou wilt of niet. De echte macht ligt bij het volk.”
(Greta Thunberg, volledige toespraak op klimaattop VN COP24, 15 december 2018, youtube, 26 maart 2021)

Als laatste nog kort de inzet die wij in ons eigen land plegen of nog van plan zijn te plegen. In 2015 ondertekenden vrijwel alle landen in de wereld in Parijs een akkoord om ervoor te zorgen dat de gemiddelde temperatuur op onze aardbol niet boven 1.50 C geraakt. Ook Nederland ondertekende dit akkoord. Het toenmalige kabinet Rutte III stelde zich ten doel met het klimaatakkoord om de

CO2-uitstoot met in 2030 49% (t.o.v. 1990) teruggedrongen te hebben. Het kabinet pleitte in Europa zelfs voor het verhogen van de reductie tot 55%. In november 2019 moest zij echter in een brief aan de kamer erkennen dat de 49% niet gehaald ging worden. Ergens tussen 43 en 48% was wel haalbaar.(Kamerbrief over kabinetsreactie op de klimaat en energieverkenning 2019 en de aanvullende notities).

Ook in de samenleving voelt men de urgentie en het was milieuorganisatie Urgenda die in 2015 samen met 900 mede-eisers een klimaatzaak tegen de Nederlandse Staat won. De rechter droeg de Staat op de uitstoot van broeikasgassen in 2020 met 25% te verminderen ten opzichte van 1990. De Staat tekende beroep aan tegen dit vonnis. Op 9 oktober 2019 bekrachtigde het Haagse Hof het vonnis van de rechter. En op 20 december 2019 verwierp de rechter het cassatieberoep van de Staat.

Vergelijkbaar met de actie van Urgenda spande Milieudefensie en een aantal mede eisers een rechtszaak aan tegen Shell. Heeft Shell moedwillig de gezondheid van mensen in gevaar gebracht door te blijven investeren in de olie- en gasproductie? Klimaatjournalist Jelmer Mommers van de Correspondent openbaarde documenten waaruit blijkt dat Shell de risico’s van klimaatopwarming al meer dan dertig jaar kent en daar niet naar handelde (7vragen over de rechtszaak van Milieudefensie tegen Shell, maart 2021). Overigens geldt dit niet alleen voor Shell maar ook voor andere oliemaatschappijen. Exxon wist bijvoorbeeld al in 1982 dat de CO2-uitstoot de aarde zou gaan opwarmen (in The New Climate War van Michael E. Mann)

Back To Top
Feedback
Feedback
Suggesties? Laat het ons weten!
Volgende
Laat je e-mailadres achter. (niet verplicht)
Terug
Verzend
Dank voor je feedback!